#สารานุกรมกฎหมายระหว่างประเทศ : #Alien (#คนต่างด้าว)

 

Alien (คนต่างด้าว)

(ในบริบทของ Citizenship และ Nationality)

1. ความหมาย (Definition)

Alien หรือ คนต่างด้าว หมายถึง บุคคลผู้มิได้มีสัญชาติของรัฐที่ตนอาศัยอยู่หรือเข้าไปพำนักชั่วคราว จึงไม่มีสถานะเป็นพลเมือง (Citizen) ของรัฐนั้น แม้ว่าจะอาศัยอยู่ในรัฐนั้นโดยชอบด้วยกฎหมายก็ตาม

โดยหลักกฎหมายระหว่างประเทศ การกำหนดว่าใครเป็นคนต่างด้าวขึ้นอยู่กับกฎหมายสัญชาติ (Nationality Law) ของแต่ละรัฐ แต่การปฏิบัติต่อคนต่างด้าวต้องเป็นไปตามพันธกรณีด้านสิทธิมนุษยชนและกฎหมายระหว่างประเทศ

---

2. ความเป็นมา

ในอดีต คนต่างด้าวได้รับการคุ้มครองเพียงเล็กน้อย เนื่องจากรัฐถือว่าการเข้าเมืองเป็นเรื่องของอำนาจอธิปไตยโดยสมบูรณ์ (State Sovereignty)

ภายหลังสงครามโลกครั้งที่สอง การรับรองสิทธิมนุษยชนสากลได้เปลี่ยนแนวคิดดังกล่าว ทำให้คนต่างด้าวได้รับการคุ้มครองสิทธิขั้นพื้นฐานมากขึ้น แม้ว่าจะมิใช่พลเมืองของรัฐนั้นก็ตาม

---

3. หลักกฎหมายระหว่างประเทศ

กฎหมายระหว่างประเทศยอมรับหลักสำคัญ ดังต่อไปนี้

1.       รัฐมีอำนาจอธิปไตยในการควบคุมการเข้าเมือง การพำนัก และการเนรเทศคนต่างด้าว

2.       คนต่างด้าวมีสิทธิได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย ไม่ถูกเลือกปฏิบัติ และได้รับกระบวนการยุติธรรม

3.       การเนรเทศต้องเป็นไปตามกฎหมาย และต้องไม่เป็นการเลือกปฏิบัติหรือกระทำโดยพลการ

4.       รัฐต้องเคารพสิทธิมนุษยชนของคนต่างด้าว ไม่ว่าจะมีสถานะทางกฎหมายเช่นใด

---

4. สิทธิของคนต่างด้าว

โดยทั่วไป คนต่างด้าวมีสิทธิ เช่น

• สิทธิในชีวิตและความปลอดภัย
• สิทธิในเสรีภาพแห่งศาสนา
• เสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น
• สิทธิในการได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย
• สิทธิในการทำสัญญา
• สิทธิในการเป็นเจ้าของทรัพย์สิน (ตามที่กฎหมายของแต่ละรัฐกำหนด)
• สิทธิในการประกอบอาชีพ (ภายใต้ข้อจำกัดของกฎหมาย)
• สิทธิได้รับการพิจารณาคดีอย่างเป็นธรรม

อย่างไรก็ตาม คนต่างด้าวมักไม่มีสิทธิทางการเมือง เช่น

• สิทธิเลือกตั้ง
• สิทธิสมัครรับเลือกตั้ง
• สิทธิรับตำแหน่งทางการเมือง
• สิทธิดำรงตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับความมั่นคงของรัฐ

---

5. หน้าที่ของคนต่างด้าว

เมื่อพำนักอยู่ในรัฐหนึ่ง คนต่างด้าวมีหน้าที่ เช่น

• ปฏิบัติตามกฎหมายของรัฐนั้น
• เสียภาษีตามที่กฎหมายกำหนด
• เคารพความสงบเรียบร้อยของรัฐ
• ปฏิบัติตามกฎหมายคนเข้าเมือง
• แจ้งที่อยู่หรือข้อมูลตามที่กฎหมายกำหนด

ในบางประเทศ คนต่างด้าวที่มีถิ่นพำนักถาวรอาจมีหน้าที่รับราชการทหารตามกฎหมายของรัฐนั้น

---

6. ประเภทของคนต่างด้าว

แบ่งได้หลายประเภท เช่น

• คนต่างด้าวที่พำนักถาวร (Permanent Resident Alien)
• คนต่างด้าวที่พำนักชั่วคราว (Temporary Resident)
• นักท่องเที่ยว (Visitor)
• นักเรียนต่างชาติ (International Student)
• แรงงานต่างด้าว (Migrant Worker)
• นักลงทุนต่างชาติ (Foreign Investor)
• ผู้ลี้ภัย (Refugee)
• ผู้แสวงหาที่ลี้ภัย (Asylum Seeker)
• บุคคลไร้สัญชาติ (Stateless Person)

---

7. อนุสัญญาระหว่างประเทศที่เกี่ยวข้อง

• ปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชน ค.ศ.1948 (UDHR)
• กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ค.ศ.1966 (ICCPR)
• อนุสัญญาว่าด้วยผู้ลี้ภัย ค.ศ.1951
• พิธีสารว่าด้วยผู้ลี้ภัย ค.ศ.1967
• อนุสัญญาว่าด้วยสถานะบุคคลไร้สัญชาติ ค.ศ.1954
• อนุสัญญาว่าด้วยการลดภาวะไร้สัญชาติ ค.ศ.1961
• อนุสัญญาว่าด้วยการคุ้มครองสิทธิของแรงงานข้ามชาติ ค.ศ.1990

---

8. คำพิพากษาสำคัญ

Nottebohm Case (Liechtenstein v. Guatemala, ICJ, 1955)

ศาลยุติธรรมระหว่างประเทศวางหลักว่า การให้ความคุ้มครองทางการทูตแก่บุคคลต้องตั้งอยู่บนความสัมพันธ์ที่แท้จริง (Genuine Link) ระหว่างบุคคลกับรัฐผู้ให้ความคุ้มครอง

Barcelona Traction Case (Belgium v. Spain, ICJ, 1970)

ศาลอธิบายหลักเกี่ยวกับการคุ้มครองคนต่างด้าวผ่านการคุ้มครองทางการทูตของรัฐเจ้าของสัญชาติ

---

9. ประเด็นร่วมสมัย

ปัจจุบัน ประเด็นเกี่ยวกับคนต่างด้าวมีความสำคัญมากขึ้น อันเนื่องมาจาก

• การย้ายถิ่นฐานระหว่างประเทศ
• แรงงานข้ามชาติ
• ผู้ลี้ภัยจากสงคราม
• ผู้ลี้ภัยจากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ
• การค้ามนุษย์
• ความมั่นคงชายแดน
• การก่อการร้ายข้ามชาติ
• การเข้าเมืองผิดกฎหมาย
• การคุ้มครองสิทธิมนุษยชนของผู้อพยพ

---

10. ตัวอย่าง

ตัวอย่างที่ 1
ชาวญี่ปุ่นเดินทางเข้ามาท่องเที่ยวในประเทศไทยเป็นเวลา 30 วัน บุคคลดังกล่าวมีสถานะเป็น คนต่างด้าวที่พำนักชั่วคราว และอยู่ภายใต้กฎหมายคนเข้าเมืองของไทย

ตัวอย่างที่ 2
ชาวฝรั่งเศสได้รับใบอนุญาตพำนักถาวรในประเทศไทย แม้จะมีสิทธิพำนักและประกอบกิจการบางประเภท แต่ยังไม่มีสิทธิเลือกตั้งหรือดำรงตำแหน่งทางการเมือง เนื่องจากมิใช่พลเมืองไทย

ตัวอย่างที่ 3
บุคคลผู้หลบหนีจากสงครามและได้รับการรับรองสถานะผู้ลี้ภัยภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยผู้ลี้ภัย ยังคงเป็นคนต่างด้าวในรัฐผู้รับ แต่ได้รับความคุ้มครองตามกฎหมายระหว่างประเทศ

---

11. ดูเพิ่มเติม (See Also)

• Citizenship
• Citizen
• Nationality
• National
• Naturalization
• Stateless Person
• Refugee
• Asylum
• Diplomatic Protection
• Consular Protection
• Immigration
• Deportation
• Extradition
• Permanent Residence
• Human Rights

---

12. คำสำคัญ (Keywords)

Alien • Foreigner • Foreign National • Citizenship • Nationality • Immigration • Residence • Deportation • Refugee • Stateless Person • Human Rights • Diplomatic Protection

======================

📚 สนใจหนังสือของสำนักพิมพ์ทองใบ  คลิกดูรายละเอียดและสั่งซื้อ eBook ได้ทันทีผ่านลิงก์ร้านขายหนังสือในMeb Market

หนังสือคุณภาพจากสำนักพิมพ์ทองใบ เรียบเรียงโดย พลเรือตรี รศ.ทองใบ ธีรานันทางกูร อ่านง่าย ได้สาระ ค้นคว้าอ้างอิงได้ เหมาะสำหรับนักเรียน นักศึกษา นักวิชาการ และผู้สนใจทั่วไป

Hashtag แนะนำ

#ร้านหนังสือสำนักพิมพ์ทองใบ

#Ebookไทย

#หนังสือดีบอกต่อ

#หนังสือออนไลน์

#MebMarket

#อ่านหนังสือ

#รักการอ่าน

#พัฒนาตนเอง

#ความรู้รอบตัว

#พระพุทธศาสนา

#ประวัติศาสตร์

#เศรษฐศาสตร์

#หนังสือวิชาการ

#หนังสือสารคดี

#Ebookน่าอ่าน

#หนังสือขายดี

#หนังสือแนะนำ

#BookLover

#ThaiEbook

#KnowledgeIsPowe